دریاچه تخت سلیمان؛ چشمه جوشان، افسانهها و چشم‌انداز خیره‌کننده
تکه ای ازمن ، تکه ای اززمین
مریم سادات موسوی —
دریاچه تخت سلیمان با آب‌های جوشان و عمق اسرارآمیزش، در قلب مجموعه تاریخی تخت سلیمان، یکی از جالب‌ترین جاذبه‌های تکاب در استان آذربایجان غربی است.
مدت زمان بازدید از این جاذبه: ۱ تا ۲ ساعت
ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان تکاب، بخش تخت سلیمان، حدود سه کیلومتر شرق روستای تازه کند نصرت آباد
دریاچه تخت سلیمان یکی از اسرارآمیزترین جاذبه‌های طبیعی و تاریخی ایران است که در دل کوهستان‌های آذربایجان غربی جای گرفته است. این دریاچه که از جاهای دیدنی تکاب به شمار می‌رود، با افسانهها و اسراری که درباره‌اش مطرح شده است، همچون نگینی، میان مجموعه ثبت جهانی تخت سلیمان می‌درخشد.
ترکیب طبیعت بکر، تاریخ پررمز و راز و روایت‌های افسانه‌ای، تخت سلیمان را به مقصدی تماشایی برای ماجراجویان و علاقه‌مندان به تاریخ و اسطوره تبدیل کرده است. با مطالعه این مطلب خواهیم دانست که دریاچه تخت سلیمان کجاست و چه اسراری پشت آن نهفته است.
دریاچه تخت سلیمان کجاست؟
آدرس: استان آذربایجان غربی، شهرستان تکاب، بخش تخت سلیمان، حدود سه کیلومتر شرق روستای تازه کند نصرت آباد
«دریاچه تخت سلیمان» در شهرستان تکاب استان آذربایجان غربی قرار دارد. این دریاچه، بخشی از محوطه تاریخی و باستانی تخت سلیمان به‌شمار می‌آید و در نزدیکی آن روستاهایی مانند «تازه کند نصرت آباد»، «بابا نظر» و «اغبلاغ علیا» واقع شده‌اند. این جاذبه با شهر «تکاب» حدود ۴۰ کیلومتر، با «زنجان» حدود ۱۵۰ کیلومتر و با تهران حدود ۴۶۰ کیلومتر فاصله دارد.
دسترسی به دریاچه تخت سلیمان
برای دسترسی به دریاچه تخت سلیمان در صورت حرکت از تهران ابتدا از قزوین، خود را به شهر زنجان برسانید و از آنجا وارد جاده زنجان — دندی شوید و این جاده را تا «شهر دندی» ادامه دهید. بعد از رسیدن به شهر دندی باید وارد جاده دندی — تخت سلیمان شده و با عبور از روستاهایی مانند «کپز»، «قراولخانه» و «بابا نظر» به تخت سلیمان خواهید رسید. برای رسیدن به دریاچه باید وارد جاده سمت راست شوید. در صورت سفر از استان‌های غربی کشور، باید خود را به «تکاب» برسانید و سپس از جاده تکاب — تخت سلیمان، راهی مقصد شوید.
درباره دریاچه تخت سلیمان
دریاچه تخت سلیمان، یکی از شگفت‌انگیزترین جاهای دیدنی آذربایجان غربی، واقع در مرکز مجموعه باستانی تخت سلیمان است که به ثبت میراث ملی رسیده است و در لیست آثار ثبت شده ایران در یونسکو قرار دارد.
مجموعه تاریخی تخت سلیمان، شهری باستانی بوده است که از اقوام ماد و هخامنشی تا ساسانی و مغول در آن زندگی می‌کردند. در این مجموعه می‌توانید شاهد بخش‌های مختلفی مانند آتشکده آذرگشسب، ایوان خسرو، معبد آناهیتا، حصار تخت سلیمان، رواق‌ها و بناهای دوره ایلخانی و دریاچه تخت سلیمان باشید. این مجموعه از نظر تاریخی و فرهنگی از ارزش بالایی برخوردار است و برای بازدید از آن باید ورودی پرداخت کنید.
دریاچه تخت سلیمان، در نزدیکی «آتشکده آذرگشنسب» قرار دارد که در دوران ساسانیان جایگاهی ویژه میان شاهان و ارتش داشته است و محلی برای نیایش و اجرای مراسم تاج‌گذاری بود. این دریاچه، بیضی‌شکل با طول تقریبی ۱۲۰ متر و عرض ۸۰ متر، از چشمه‌های جوشانی تغذیه می‌شود که عمق آن بین ۴۵ تا ۱۱۰ متر می‌رسد. گفته می‌شود، این چشمه‌ها به‌عنوان چاکراه‌های انرژی در زمین شناخته شده‌اند و با در کنار آن ایستادن، انرژی مثبت بسیاری را دریافت خواهید کرد.
وجود جوی‌های سنگی در دیواره‌های دریاچه که به دوره ساسانی بازمی‌گردد، نشان می‌دهد که آب این دریاچه نقش تعیین‌کننده‌ای در معماری و کارکرد مذهبی محوطه داشته است.
ساختار زمین‌شناسی تخت سلیمان به شکل یک مخروط وارونه با دیواره‌های عمودی است و همین ویژگی سبب شده که نه‌تنها غواصی، بلکه شنا کردن در آن بسیار خطرناک باشد. بالا بودن فشار آب، حرکت عمودی رو به بالای جریان‌ها و میزان بالای املاح معدنی، ورود به اعماق این دریاچه را غیرممکن کرده است. با وجود جوشش دائمی، به دلیل شوری و املاح فراوان، آب آن
برای آشامیدن و کشاورزی مناسب نیست. دمای آب دریاچه در تمام سال ثابت و حدود ۲۱ درجه است و با جوشش چشمه‌های زیرزمینی، همواره پرآب باقی می‌ماند.
بازدید از دریاچه تخت سلیمان با وجود امکاناتی چون پارکینگ، سرویس‌های بهداشتی، نیمکت‌ها و تابلوهای راهنما برای گردشگران آسان‌تر شده است. در اطراف پارکینگ هم سوپر مارکت و غذاخوری یافت می شود. همچنین در روستاهای اطراف و شهر تکاب اقامتگاه‌های بوم‌گردی برای شب‌مانی در دسترس هستند.
اسرار دریاچه تخت سلیمان
دریاچه تخت سلیمان از دیرباز با افسانهها و باورهای بومی گره خورده است و همین رازآلودگی، آن را به یکی از اسرارآمیزترین نقاط ایران تبدیل کرده است. طبق روایات قدیمی، کسانی که برای دست‌یابی به گنج به درون دریاچه تخت سلیمان رفته‌اند، هیچ‌گاه بازنگشته‌اند. در واقع عمق بیش از ۷۵ متری و رسوبات معدنی غلیظ، دسترسی غواصان باستان‌شناس به کف دریاچه را نیز غیرممکن کرده است. به دلیل نبود دسترسی به کف دریاچه و از سوی دیگر نبود تکنولوژی‌های لازم برای بیرون کشیدن اشیا، بخش اصلی روایت‌های پیرامون اشیا دریاچه به افسانهها و حکایت‌ها اختصاص دارد. با این وجود، برخی اشیا در کف دریاچه وجود دارند، از جمله ماشین‌ها و واگن‌هایی که به آن سقوط کردند. تصاویری از وضعیت این دریاچه در فیلم مستند اسرار دریاچه به نمایش گذاشته شده است.
عصای حضرت سلیمان:
یکی از مشهورترین روایت‌ها حکایت از آن دارد که چشمه جوشان دریاچه پس از کوبیده شدن عصای حضرت سلیمان بر زمین پدید آمد و به مرور زمان به دریاچه‌ای تبدیل شد که امروز در قلب مجموعه جهانی تخت سلیمان می‌درخشد. نام‌گذاری تخت سلیمان برگرفته از باور مردم به ساخت این مجموعه شگفت‌انگیز توسط حضرت سلیمان و اجنه است؛ چراکه چنین معماری باشکوه را فراتر از توان انسان‌های عادی می‌دانستند.
کیسه خاک حضرت مریم:
پس از شنیدن خبر تولد حضرت عیسی (ع)، هرمزد، پادشاه ایرانی، پیکی برای تبریک به حضرت مریم می‌فرستد. ایشان کیسه‌ای خاک به پیک می‌دهد که او در مسیر نزدیک تخت سلیمان بیمار شده و پیش از مرگ، کیسه را دفن می‌کند و خود نیز در همان‌جا می‌میرد. وقتی هرمزد از ماجرا مطلع می‌شود، دستور ساخت چند ساختمان در تخت سلیمان را می‌دهد و از همان منطقه چشمه‌ای جوشان پدید می‌آید که به آبادانی بیشتر کمک می‌کند.
گنجینه پنهان در اعماق دریاچه:
از دیگر اسرار دریاچه تخت سلیمان، داستان گنجینه‌های پنهان در اعماق آن است. گفته می‌شود در طول تاریخ، از دوران کوروش هخامنشی گرفته تا اشکانیان و ساسانیان، نذورات، خزانه‌ها و اشیای قیمتی بسیاری به درون این آب مقدس انداخته شده‌اند تا از دست دشمنان در امان بمانند.
گنجینه های حضرت سلیمان در دریاچه:
باورهایی وجود دارد که انگشتر سلیمان نبی، منبع قدرت ماورایی او بود. شیطان انگشتر را به دریاچه انداخت و با ظاهری شبیه او بر تخت پادشاهی نشست. گفته می‌شود این انگشتر را ماهی خورد و حضرت سلیمان آن را در شکم ماهی پیدا کرد و توانست قدرت خود را پس بگیرد. برخی نیز معتقدند که انگشتر برای همیشه در دریاچه مدفون ماند.
بهترین زمان سفر به دریاچه تخت سلیمان
بهترین زمان سفر به دریاچه تخت سلیمان تکاب، فصل بهار است؛ زمانی که هوای کوهستانی منطقه معتدل و دلپذیر می‌شود و طبیعت اطراف دریاچه با سرسبزی و شکوفه‌های بهاری جلوه‌ای تماشایی دارد. در این فصل دسترسی به جاده‌ها راحت‌تر است و گردشگران می‌توانند علاوه بر بازدید از دریاچه، از مجموعه تاریخی تخت سلیمان نیز دیدن کنند. در مقابل، تابستان به علت گرمای هوا و در پاییز و زمستان، به دلیل سرمای شدید و بارش برف، شرایط سفر دشوار می شوند.