چشم بیدار ولی بیمار
سید ابوالقاسم موسوی
مدیر مسوول
یک رویداد مرتبط با رسانه در مرداد ماه، هر ساله رسانه و دستاندرکاران رسانه را سرزبانها میاندازد.
روز خبرنگار گرچه بیشتر جنبه تشریفاتی دارد ولی فرصتی پیش میآورد که اشخاص مرتبط با رسانه، مسوولان و حتی مردم عادی درباره نقش و اثر کار خبرنگاری سخن بگویند.
همانطور که اشاره شد هر ساله این روز بیشتر به تعارف و تعریف میگذرد و در وضعیت کار خبرنگاری تغییری به چشم نمیآید. در زمینه کار خبرنگاران دو نکته مهم یاد و مشکل وجود دارد که مانع انجام وظیفه خبرنگار میشود.
مشکل اول به مادیات برمیگردد که اصولا خبرنگاری را از حیطه شغل خارج میکند. ضعف رسانهها به ویژه رسانههای بخش خصوصی به حدی است که امورات ساده و نیازهای اولیه خبرنگار از طریق کار در رسانه تامین نمیشود و دغدغه نان خبرنگار را در بسیاری موارد از وظیفه اصلی خود که اطلاعرسانی و روشنگری است دور میکند.
مشکل دوم که اهمیت اساسی دارد موانع عدیده سر راه کار خبرنگاری است که بیشتر آن به سازمانها و افراد صاحب مقام برمیگردد و اقدامات آنها اغلب گرههای باز نشدنی بر دست و پای خبرنگار میشود.
به این ترتیب است که اگر خبرنگاری با تحمل همه سختیهای کار خبرنگاری و ساختن با وجیزهای که گذران روزمره را هم کفایت نمیکند، به اطلاعرسانی درست و روشنگری بپردازد، با شکایت و محاکمه و… رو به رو خواهد شد. شکایات متعددی که از سوی نهادهای رسمی و غیر آن، از خبرنگاران در دادگاهها وجود دارد شاهد مثال، و محکومیتهایی که برای برخی از آنان رقم خورده نیز زخمی کاری بر پیکر خبرنگار است. در حالی که در بسیاری از کشورها و حتی کشورهایی که به اندازه جامعه ما شیوههای مردم سالارانه را بکار نمیگیرند، مطبوعاتشان از حاشیه امن مشخص و قدرتمند برخوردار است. »»»۴
ادامه از صفحه ۱
در همین اطراف خودمان رسانههای کویتی نمونه خوبی هست که صاحب سبک و اعتبار هستند و مطالبشان در رسانههای دیگر باز نشر میشود و نیز رسانههای پاکستانی — که کشورشان تقریبا همواره در آشوب و تغییر بسر میبرد — از استحکام بالایی بهرهمند هستند و نویسندگان و خبرنگاران قَدری دارند که مطالبشان در مسیر روشنگری، مقامات را وادار به پاسخگویی میکند.
البته که نمونههای بسیار میتوان آورد ولی یک نکته در این مورد گفتنی است و آن، این هست که؛ جامعه به این رشد و نگاه رسیده است که وجود فضای امن برای کار رسانه نفعش برای جامعه، حاکمیت، وحتی همان قدرتمندانی که ممکن هست با افشاگری رسانه به زحمت بیفتند، بیشتر از زیانی است که فردوحتی یک نهاد از صدها نهاد حکومتی گرفتار آن میشوند.
این که هنوز و پسِ سالها، روز خبرنگار به تشریفات و تعریف و کمی هم “قاقالی لی” سپری میشود، و رسانه و خبرنگار که باید “چشم بیدار” جامعه باشد، “بیمار” است، نشانه آن هست که جامعه ما به این نگاهِ “نفعش بیشتر از ضررش” هست نرسیده است.و طبیعی است که تاهنگامی که مجموعه به این نکته که “آزادی وحاشیه امن” رسانه و خبرنگار برای داشتن یک جامعه متعادل و دور از فساد ضروری و هوای تنفس است نرسیده باشد، هم خبرنگار دست و پا بسته است، هم رسانه لاغر و نحیف و هم مردم برای کسب اطلاع، اقبالشان به جای دیگر است!