ایذه ؛ بارازهایی ازتاریخ وطبیعت (۵)
تکه ای ازمن ، تکه ای اززمین
مریم سادات موسوی
دشت سوسن —
«دشت سوسن» یکی از جاذبههای طبیعی ایذه است که در ۳۵ کیلومتری شمالغربی این شهرستان قرار دارد. دشت سوسن یکی از گذرگاههای رودخانه خروشان کارون است و توسط این رود به دو بخش شرقی و غربی تقسیم میشود. در واقع عبور رود کارون از میان دشت سوسن، موجب پیدایش اراضی حاصلخیز در این ناحیه شده است. این دشت از ماه بهمن تا خرداد، طبیعت بسیار زیبایی مییابد و در این ایام (مخصوصا تعطیلات نوروز) افراد بسیاری به این منطقه مراجعه میکنند تا از زیبایی چشمنواز آن بهره ببرند.دشت سوسن علاوه بر طبیعت بسیار زیبا، دارای غنای بسیار بالای آثار تاریخی همچون تپههای باستانی، پل و «بَرد گوریها» (سنگ مزار بهشکل شیرهای سنگی بهعنوان نمادی از شجاعت و دلیری شخص متوفی روی مزارها نصب میشد) است. وجود دو عامل زمینهای حاصلخیز و راههای ارتباطی با دیگر نقاط در گذشته، عامل مهمی در پیدایش آثار و اماکن متعدد در این ناحیه بوده است که اکنون در جای، جای این منطقه دیده میشود. یکی از این راهها که اصفهان و فلات مرکزی ایران را به شوش و بینالنهرین متصل میکرد، راه «دز — پارت» است که در هر ۵ فرسنگ آن، قلعههایی ساخته شده است که به نظر میرسد برای رفاه کاروانیان در طول مسیر ساخته شده و هنوز آثار آنها موجود است. این راه از اصفهان به دهدز و با گذر از پل «شالو»، به دو شاخه تقسیم شده است که یکی به ایذه منتهی میشود و دیگری در امتداد رود کارون ادامه مییابد.
آبشار توف اسپید
این منطقه شامل دو آبشار بزرگ است که به آبشارهای اول و دوم توف اسپید شهرت دارند. این آبشارها در منطقه حفاظتشده «شالو و مونگشت» قرار دارند و از ارتفاعات این منطقه سرچشمه میگیرند. آبشارهای تف اسپید یا توف سفید در ۳۴ کیلومتری جنوبشرقی شهرستان ایذه در میان صخرههایی عظیم قرار گرفتهاند. در فصل زمستان و با سرد شدن هوا، این آبشارها یخ زده و مناظر زیبایی ایجاد میکنند. این آبشارها از طریق شهرستان ایذه، مسیر صعود به قله مونگشت از دره «شناز و گردوسون» قابل دسترسی هستند.
تالاب میانگران
«تالاب میانگران» یکی از تالابهای مطرح کشور است و با مساحتی متغیر، اما در حدود ۲۴۰۰ هکتار در جنوبغربی کوهپایه زاگرس در فاصله یک و نیم کیلومتری شهر ایذه واقع شده است.بسیاری از گردشگران و مسافران هنگامی که از سمت اهواز، باغملک، شهرکرد و اصفهان تصمیم به ورود به شهر ایذه دارند با دشتی سرسبز و پرآب مواجه میشوند که همان تالاب میانگران است. در کنار این تالاب جاده ایذه — شهرکرد قرار دارد که تالاب فصلی «بندون» گاهی نمایان میشود. این جاذبه طبیعی علاوه بر آنکه تالاب محسوب میشود، در بهمن ماه سال ۱۳۸۹ بهعنوان پناهگاه حیات وحش میانگران به تایید سازمان محیط زیست کشور رسید.منبع تغذیه تالاب از هیچ رودخانهای نیست و به همین دلیل نزولات جوی و آبهای ناشی از آب شدن برفهای ارتفاعات منطقه و حتی بخشی از فاضلابهای شهری به این تالاب سرازیر میشوند.
باجول
باجول منطقه خوش آب و هوایی در جنوب شهر ایذه است. در ادوار گذشته بهدلیل ساخته شدن آببند در مسیر رودخانه، بخشهایی از آن منطقه به زیر آب رفته است. منطقه باجول یکی از مناطق گردشگری ایذه است که پس از آبگیری دریاچه سد کارون ۳ و مشرف شدن به دامنه کوه منگشت، این منطقه به یک قطب گردشگری تبدیل شده است. یکی از آثار نجات یافته تاریخی آن منطقه، نقشبرجسته باجول است که از دوران شاهان محلی الیمایی در دوره امپراتوری اشکانی بر جای مانده است.
