آیا این فقط یک رانت جدید است؟

سید ابوالقاسم موسوی

مدیر مسوول

بحث بی‌رقیب بودن خودرو سازهای داخلی سرانجام دولت را وادارکرد تا مجوز ورود خودرو خارجی را عملیاتی کند.
شاید از دیدگاهی، ورود خودرو یا هرکالای بی رقیب دیگری به کشور در جهت تقویت رقابت و البته افزایش کیفیت وکاهش قیمت علی الظاهر موثر باشد اما مثل خیلی از موارد دیگر، در اینجا کار عموما طوری انجام می شود که نتیجه‌ی معکوس بدست می‌آید.
در رابطه با خودرو؛ با توجه به رشد گلخانه ایِ محصول داخلی، مشخص است که امکان رقابت با محصول وارداتی تقریبا امکانپذیر نیست و شاید یکی از دلایلی که تصمیم به صدور مجوز را چند سال به تعویق انداخت همین مساله باشد.
نگاهی به لیست اولیه‌ای که از صاحبان مجوز منتشر شده نشانگر آن هست که واردکنندگان، خود، خود روساز و شرکت‌های وابسته هستند.
این لیست یک فهرست نگران کننده هست زیرا؛ (گرچه باتوجه به تاکید مسوولان، وارد کننده‌ها ملزم به رعایت استانداردهایی هستند) قید و بند‌های اعلام شده، مرتفع کننده هراس از این که این مجوزها تبدیل به یک رانت جدید خواهد گشت، نمی‌شود.
این پرسش همچنان باقی است که آیا واردکنندای که خود تولیدکننده هست، می‌‌تواند محصولی را وارد کند تا کالای تولید شده خودش را بی‌مشتری بگذارد؟ به شکل عامیانه‌اش؛ آیا چاقو دسته خودش را خواهد برید؟
این برنامه آن طور که کارشناسان منتقد اظهار می‌دارند نقایصی دارد که به شیوه موجود، در نهایت نه بازارخودرو را از التهاب می‌اندازد و نه خودرو طراز مدرن را زیر پای مردم خواهد انداخت.
درخاتمه، برای توجه به این مهم ، دریافت بخشی از اطلاعات مربوط به بازار خودرو داخل به نقل از رسانه‌ها روشنگر خواهدبود:
“نکته قابل توجه در مورد این میزان واردات آن است که بازار طی سال‌های گذشته به ویژه ۴ سال اخیر ، به دلیل کاهش تولید خودروهای داخلی (میانگین تولید ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار دستگاه در سال) و نبود خودروهای خارجی ، با یک تقاضای انباشته مواجه شده که این مساله در هر بار برگزاری قرعه کشی‌ها نیز کاملاً به چشم می‌آید. مسأله‌ای که موجب ایجاد یک شکاف قیمتی ۱۰۰ درصدی بین قیمت بازار و کارخانه خودروها شده است؛ به گونه‌ای که به عنوان مثال؛ خودروی پژو ۲۰۶ اگرچه در کارخانه حدود ۱۵۰ میلیون تومان قیمت دارد اما در بازار تا ۳۰۵ میلیون تومان نیز قیمت خورده است.”
آنطور که کارشناسان اعلام می‌کنند این تقاضای انباشته بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار دستگاه خودرو است بنابراین واردات ۹۰ هزار دستگاه خودرو از نظر فنی نمی‌تواند تأثیر خاصی بر بازار بگذارد و فقط می‌تواند از نظر روانی بازار را از نظر قیمتی کمی تکان دهد.